Wednesday, August 13, 2008

ગૌવંદે માતરમ્

ગુજરાતમાં અને ભારતમાં ગાયો સંવેદનશીલ મુદ્દો છે. હા, ગાયો ફક્ત મુદ્દો જ છે. એક પ્રાણી તરીકે ગાયની કોઇને પરવા નથી. બીજાં પ્રાણીઓ કરતાં ગાયનું અલગ સ્ટેટસ હોવું જોઇએ કે નહીં, એ ધાર્મિક માન્યતાનો વિષય છે. પણ રસ્તા પર સદા રખડતી અને ભાગ્યે જ હૃષ્ટપુષ્ટ જોવા મળતી ગાયોને ‘માતા’ કહીને, તેમના રક્ષણ માટે માણસોને મારી નાખવા એ અનુસ્નાતક કક્ષાનો દંભ છે.
ગાયો સાથે રાજકીય મુદ્દાની જેમ મુદ્દામાલ પણ સંકળાયેલો છે. ગાય માતા હોય કે ન હોય, પણ ‘ગૌશાળા માટે ફાળો’ અનેક કૌભાંડોનો પિતા છે.

આ બધી આડવાતોને આ તસવીર સાથે લેવાદેવા નથી. પણ તસવીરમાં રસ પડે એવી ચીજ છે, ગૌભક્તિનું નવતર સૂત્રઃ ગૌવંદે માતરમ્.
એક વાર મઘુ રાયે લખ્યું હતુ: ‘ઉપકુલપતિ’ કહેવાય કે ‘કુલઉપપતિ’? ‘ઉપ’ શબ્દ કોને લાગુ પડે છે? ‘કુલ’ને કે ‘પતિ’ને?

કંઇક એવી જ સ્થિતિ ‘ગૌવંદે માતરમ્’ની છે. ગાયમાતાને વંદન કરવાં હોય તો ‘ગૌવંદે માતરમ્’ કહેવાય કે ‘વંદે ગૌમાતરમ્’ ? બીજું સાચું છે, પણ પહેલું ‘પંચી’ છે અને પંચ (punch) ત્યાં પરમેશ્વર. ઇતિ સિદ્ધમ્.

4 comments:

  1. When we say cow is our mother,See what we had done to them-sucking her milk and leave her to road-bharose to risk the lives of her children i.e.us.
    Equally,how our real mothers r being treated? Gaushala for cows and vrudhashram for ma/baap.Tragically,no fundfala for this ashrams r being collected. Yes- Dambh is our national property.

    ReplyDelete
  2. દમ્ભ આપણું રાષ્ટ્રીય ચારીત્ર્ય છે.

    હું સંસ્કૃતનો જાણકાર નથી. પણ, સંસ્કૃતમાં ક્રમનું મહત્વ નથી. એટલે 'ગૌવન્દે માતરમ" સાચું કહેવાય.

    ReplyDelete
  3. રસ્તા પર સદા રખડતી અને ભાગ્યે જ હૃષ્ટપુષ્ટ જોવા મળતી ગાયોને ‘માતા’ કહીને, તેમના રક્ષણ માટે માણસોને મારી નાખવા એ અનુસ્નાતક કક્ષાનો દંભ છે.

    સાચી વાત કરી...ગમ્યું.

    ReplyDelete
  4. Lata Hirani11:26:00 PM

    reading U in GS & other too...

    U r a veru good writer for serious, thoughtful matter & humar 2...

    will b meeting in our blogs...

    Lata Hirani
    www.readsetu.wordpress.com

    ReplyDelete