Wednesday, September 10, 2008

હું તમે ને ગામઃ જન્મદિને મરસીયા

૨૦ ઓગસ્ટે રાજીવ ગાંધીની જન્મતારીખ નિમિત્તે ગુજરાત કોંગ્રેસે આ હોર્ડંિગ લગાડ્યું છે. તેમાં મથાળું છેઃ તમારી શહીદી ને અમારી સલામ. (‘શહીદી’ અને ‘ને’ વચ્ચે ફૂટબોલ રમાય એટલી જગ્યા શા માટે છે, તે જાહેરખબર બનાવનારને પૂછવું.)

હમ દેખ રહેં હૈં કિ, રાજીવ ગાંધીને ઘણા સમયથી ‘શહીદ’ કહેવામાં આવે છે.
અબ હમેં દેખના હૈં કિ, એમને શહીદ શી રીતે કહેવાય?
શહીદી એટલે જાણીબુઝીને પવિત્ર કામ ખાતર વહોરી લીધેલું મૃત્યુ. ગાંધીજીએ જલિયાંવાલા બાગમાં મૃત્ય પામેલા લોકો પ્રત્યે દિલોસોજી દાખવીને તેમને શહીદ ગણવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો. રાજીવ પણ શી રીતે શહીદ ગણાય? તેમને ખબર હતી કે શ્રીપેરામ્બુદુરની સભામાં તેમના માટે માનવબોમ્બ તૈયાર છે?
કોઇ એમ કહે કે ‘તેમની શ્રીલંકા-નીતિને કારણે રાજીવે જીવ ગુમાવ્યો. એટલે તેમને દેશ ખાતર શહીદ ગણવા જોઇએ.’ પણ એવું હોય તો રાજીવની શ્રીલંકા-નીતિ માટે ગુજરાતીમાં વધારે સારો શબ્દ છેઃ‘ આપઘાત’. એટલે, વઘુમાં વઘુ એવું કહી શકાય કે ‘રાજીવ ગાંધી દેશ ખાતર મૃત્યુ પામ્યા.’ એથી એક દોરો પણ વધારે નહીં.

અને સૌથી મઝાની વાત. બિચારા રાજીવ ગાંધીની પુણ્યતિથીએ તેમની ‘શહીદી’ને યાદ કરવામાં આવે તો સમજ્યા. તેમના જન્મદિને પણ તેમના મૃત્યુની વાત? કેમ ભાઇ, રાજીવ ગાંધીએ જીવનમાં ‘શહીદ’ થવા સિવાય બીજું કોઇ સારૂં કામ જ નહોતું કર્યું? ફોનક્રાંતિ જેવાં તેમનાં પગલાં તેમના જન્મદિન નિમિત્તે યાદ ન થઇ શકે?

પણ ભાજપની સંઘપરિવારભક્તિ અને કોંગ્રેસની ગાંધીપરિવારભક્તિનું શું કહેવું?

2 comments:

  1. Congress is
    "PRADARSHAN PRIYA"

    If you take out Nehruvian leaders from Congress, then Congress is non-entity.

    For survival of its members and for the Congress itslef, to spell out some thing goody goody is a must. It may be irrelevant. But it is understood compulsory.

    There may be a big lot in BJP having no connection with Sanghies. But Congressi without being a devotee to Nehruvian is next to impossible.

    ReplyDelete
  2. SALIL DALAL6:09:00 PM

    Dear Urvish,
    The gap between 'Sahidi' and 'Ne' is symbolic of the translators' distance from Gujarati.
    I have purposefuly used the plural of the term Translator.
    Because, my observation is that, if not all, most of the Ad agencies hire Anuvaadaks (and not translators!)and they are following Hindi grammer for Gujarati translation.
    If this hoarding is originally written in Hindi then Shahidi and Ko will be written separately.This explains the gap on the board, and not the casual attitude of the Ad agency towards Gujarati.
    -SALIL DALAL

    ReplyDelete