Friday, November 28, 2008

મુંબઇઃ આતંકવાદ, તકવાદ અને તક

કોઇ દિલધડક મસાલા ફિલ્મનાં દ્રશ્યોની નહીં, આખેઆખી ફિલ્મની યાદ અપાવે એવા મુંબઇ પરના ત્રાસવાદી હુમલા વિશે પ્રતિક્રિયા આપવા માટે યોગ્ય શબ્દો જડતા નથી. કારણ કે બધા શબ્દો કોમવાદી-પ્રાંતવાદી રાજકારણમાં રગદોળાઇને નકામા થઇ ચૂક્યા છે.

શિવસેનાની ગુંડાગીરીનો ભોગ બની ચૂકેલા મરાઠી લોકસત્તાના તંત્રી કુમાર કેતકરે આજે ‘ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’માં આજે ફરી એક વાર મુંબઇની મુશ્કેલીઓની સાથોસાથ સહિષ્ણુતાના પાઠની વાત યાદ કરી છે. લગે હાથ એમણે ‘મોરબીડ કોઇન્સીડન્સ’ (દુઃખદ યોગાનુયોગ) તરીકે એ પણ યાદ કર્યું છે કે આ હુમલા ‘એ વેનસડે’ના રોજ થયા.

આવી કોઇ પણ પ્રકારની દુર્ઘટનાની નૈતિક જવાબદારીમાંથી સરકાર છટકી શકતી નથી. આપણા માટે સવાલ એ છે કે આ બાબતમાં બધી સરકારો એકસરખી નિષ્ફળ સાબીત થઇ છે. કારણ કે રાજકીય પક્ષો રાષ્ટ્ર પરના હુમલા જેવા પ્રસંગે પણ તકવાદ છોડી શકતા નથી. એમનો ઘાટ ‘સબકો અપની હી કીસી બાત પે રોના આયા’ જેવો હોય છે. નાગરિકો અને દેશ પડે વસઇની ખાડીમાં.

એક વાત વારંવાર સંભળાય છેઃ અમેરિકામાં ૯/૧૧ પછી એક પણ હુમલો થયો નથી, ને આપણા દેશમાં વારંવાર કેટલા બધા હુમલા? કારણ કે, આપણી સરકારો નક્કામી છે. એ ખરૂં. પણ અમેરિકાની આર્થિક તાકાત, સલામતી પાછળ અઢળક ડોલરનો ઘુમાડો કરવાની ક્ષમતા અને ત્રાસવાદીઓએ અમેરિકામાં પેસાડી દીધેલી- હજુ નહીં ઓસરેલી ફડકને સાવ નજરઅંદાજ કરવા જેવાં નથી. છાશવારે અમેરિકામાં ત્રાસવાદી હુમલાની એલર્ટ અપાય છે અને લોકોના દિમાગની નસો તંગ થઇ જાય છે.

સરકારો અને રાજકીય પક્ષો નકામા અને તળીયા વગરના લોટા જેવા છે એ તો જાણે ચર્ચાથી પર બની ગયેલી હકીકત છે. પણ એ પક્ષો છેવટે લોકશાહીમાં અને પ્રજાના મતથી કામ કરે છે, એ પણ ઘણી વાર યાદ આવે છે. થાય કે એક બાજુ દરિયો ને બીજી બાજુ દૈત્ય (‘ડેવિલ એન્ડ ડીપ સી’નું ‘પ્રકાશશાહી’ ગુજરાતી). આપણે જવું ક્યાં? એ નિરાશા સાચી છે. એ સમયે આમજનતા ઉશ્કેરાટ અને અસહિષ્ણુતાના ચગડોળે ચડવાને બદલે સમભાવ અને સદ્ભાવથી કામ લે, તો રાજનેતાઓ અને પક્ષોને પણ લાંબા ગાળો પોતાની પ્રાથમિકતાઓ બદલવાની ફરજ પડે. કમ સે કમ એવી આશા રહે.

બાકી, હમણાં સુધી તો રાજ ઠાકરેઓને લીલાલહેર છે. કોઇ કહેનાર-પૂછનાર નહીં. બહાર રહો તો પણ હીરો. જેલમાં જાવ તો પણ હીરો. ગુજરાતની રાજકારણસર્જિત કે તાપીના પુર જેવી આફતો વખતે મૌન ધારણ કરી લેતા ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હોંશથી મુંબઇને અને કેન્દ્રને શિખામણો આપે ત્યારે શું કહેવું? મોદી કાયદો-વ્યવસ્થા અને સલામતી જાળવવાનું શીખવાડે એ આખી વાત વિરોધાભાસી છે. અને ગમે તેટલો ઉત્સાહ હોય, પણ આવી સ્થિતિમાં મુંબઇ દોડી જવામાં કેટલી સેવા થાય? ને કેટલી સસ્તી પબ્લિસિટી?

ભાજપ હોય કે કોંગ્રેસ, શિવસેના હોય કે નવનિર્માણ સેના, આ લોકોનાં લક્ષણ આવાં ને આવાં રહ્યાં, તો આપણે મરી રહ્યા છીએ એમ જ મરતા રહેવાના! અને આવા નેતાઓ અને પક્ષોને ચલાવી લેવા, પોષવા અને પ્રોત્સાહિત કરવા બદલ આપણો પણ એમાં હિસ્સો હોવાનો.

8 comments:

  1. Shachi Kothari (stydying S.S.C.)12:41:00 AM

    Operation vakhate TV na cameraman batavaay tyare temni pachhal ubha rahine camerama hath wave karti prajane joine bahu sharam aavti hati! Ane peli 'Bharat mata ki jay' vali narabaji to aur disgusting hati!
    Mane to haji matadhikar pan malyo nathi, pan matdaata nagariko nu aatlu cheap vartan joine bharatiy tarike bahu sharam anubhavi.

    ReplyDelete
  2. Anonymous3:12:00 PM

    કમળો હોય તેને પીળું જ દેખાય. એમ દરેક લેખમાં મુખ્યમંત્રીને ભાંડવા સિવાય ઉર્વીશભાઈઓ કોઈ ધંધો કરતા નથી. તેમની આ માનસિક ઋગ્ણ સ્થિતિ પર ધિક્કાર નથી થતો, દયા આવે છે. ત્રાસવાદીઓની વ્યાખ્યામાં આ કથિત સેક્યુલરોને પણ સામેલ કરવા જોઈએ. મને ખબર નથી પડતી કે ગુજરાત સમાચાર તેમના લેખો કેમ છાપે છે?

    ReplyDelete
  3. Bhai anonymous, Gujarat samachar Urvishbhai nu etle chhape chhe ke e darek lekh sathe himmat thi potanu naam lakhe chhe ane potani darek dalil na teka ma vaicharik tark, background of belief ane jaroor hoy tya purava pan aape che. Tamari jem pathro feki ne chhupai nathi jata.

    Ane Mumbai ghatna ma Modi e dodi jai ne potane publicity male e mate Gujaratio na 1 crore rupiya aa rite fenkva ni je 'nalayaki' kari chhe te 100% tika ne patra chhe j. Tame vicharo, lakho loko na jeev padike bandhayela chhe tyare Modi nu dyan shema chhe? Daneshwari bani ne publicity melavava ma! Ane Urvish barabar dhyan dore chhe ke Gujarat ma jawab aapva pade evi ghatnao ma kem bhai saheb ni bolti bandh hoy chhe? Modi brand pila chashma to bhai anonymous tamara jeva o paheri ne BJP na 'kamalo' khilavi rahya chhe.
    - Kiran Trivedi

    ReplyDelete
  4. The mentality of Modi and of those waving hands in the camera(as mentioned in Shachi's comment)is not different.Both r doing it as per their own level.

    whose approach can be called 'Rugna sthiti'(mentioned in comment of shri anonymous)?- The one's who is actually doing such cheap things/ the one's who is pointing this out and criticises or the one's who ignores this with 'peela chashma' and criticise the one who draws our attention!
    Koinee chita par rotli sheki leta netao jyan sudhi lokona hero hashe, tyan sudhi a rajyani, a prajani daya khava sivay kai j thai na shake.
    'kathit secular'? what's this? Is anybody criticising Modi automatically becomes 'kathit secular'?
    If the definitions will go on changing or labelising like this, the anonymous can also be included in this definition of terrorists.( they r not kathit but vyathit non-seculars)

    ReplyDelete
  5. These were strange days...these were days that estrange you with kind of people whom we call, fellow citizens.
    Everyone played their role...the role which they have been playing all this while...

    some brave men died fighting for their country...
    some innocent people died without having any clue of what has happening around them...
    some fanatics blew themselves up thinking that this is the best way they can contribute to their 'cause'...

    NDTV and Barkha Dutt were as usual neutral but emotional...
    India TV kept 'breaking' the news and had a live chat with the (probably so called) terrorist...
    Arnab Goswami shouted the whole day on 'Times now'...
    Hindi news channels over-dramatised the events and the english news channels tried hard to sound rational and intellectual...
    All the news channels talked about grief and giving respect to the dead but kept showing some cheap ads and movie trailers to spice up the news...
    There were half baked stories, repetitive telecasts, melodramatic representations and substandard information in the end on most channels...

    Maharashtra government had no clue of what is happening till the army entered the scene...
    Prime minister made a few strong sounding statements for a change...but no promise of actions...
    Mr. Modi appealed everyone not to politicize the terror and next day he himself went to mumbai and declared congress is useless and we need tougher laws...
    Mr. Modi's anonymous FAN accuced the rest of the world to be 'secularists'...
    BJP reminded Congress of tough actions...Congress reminded BJP of Kandahar...
    CPM blamed the government and asks for the truth....they blamed BJP to play the politics of hatred...

    Defense analysts again talked about India's pourous borders...
    the world leaders expressed grief and condolences...
    Pakistan said, we are with you in the time of crisis...

    200 people dead...
    Mumbai follows Jaipur, Banglore, Ahmedabad, Delhi and Gauhati in a big big way...
    Very soon we will wish each other happy 2009 looking back at the terror struck 2008...
    Many of us are very angry and very numb and absolutely helpless...

    the role playing goes on...!

    ReplyDelete
  6. Mazhar Kansara4:39:00 PM

    ઓરકૂટમાં મેં વાંચેલી ચેન્નાઈથી તબસ્સુમન નામની સ્ટુડંટે મોક્લાવેલી આ નઝમ Shachi Kothari ને નામ :

    ***saare jahan se achcha***

    [from my side]

    saare jahaan se achcha hindostaan hamara
    ham hi nahi the layaq isko nahi sambhala
    dekar lahu ki boonden lakhon sipahiyon ne
    kitna lahu bahaya bahano ke bhaiyon ne
    har ik sitam saha bas is mulk ko bachaya
    hamse anaadiyon ne us khoon ko lajaya
    ham ne padhi kitaben azadiyon ki jung par
    bas yaad karke usko parchon me likh diya hai
    aur pass jab hue ham bas usko hai bhulaya
    kitane hain ham me aise jisane hai yaad rakha
    har roz ek bhi pal kabhi desh ke kaam aaya
    ham likh rahen yunhi bas panne bhar rahen hain
    kya ham ne kabhi socha ham kuch to kar hi paaen
    is desh me hain jeete kabhi isake kaam aaen
    ye bhi nahi zaroori har ek ho sipahi
    ham hain jahaan vahin se kar sakte hain ladai
    sari buraiyan bas dushman bane hamari
    ham ik sipahi ban ke jad se unhe mitaen
    kabhi ek roz ko hi is desh ke kaam aaen
    tabhi ham bhi gaa sakenge vo tarana sabse pyara
    ham bulbulen hain isaki ye gul sitan hamara.............................

    its mine ( tabassum, chennai)

    first and last line obviously not mine its by great poet IQBAAL

    ReplyDelete
  7. Harnish Jani10:35:00 PM

    Nice article-Very true-and that's why it is sad-Nice exchange by readers-Keep it up.

    ReplyDelete
  8. Harnish Jani10:35:00 PM

    Nice article-Very true-and that's why it is sad-Nice exchange by readers-Keep it up.

    ReplyDelete